Pleinschaal (of plynschaal), van instrumentmaker Isaac Swigters

Pleinschaal, geelbruin van kleur en globaal 270 mm in lengte. De pleinschaal bestaat uit twee gebroken delen die later weer aan elkaar zijn gelijmd. Hij is vervaardigd uit buxushout (palmhout). Deze houtsoort is zeer hard, taai en fijn van structuur, zodat een nauwkeurige maataanduiding erop mogelijk is. De afmetingen zijn ingegraveerd, ook de initialen I S, vermoedelijk van Isaac Swigters, een instrumentmaker uit Amsterdam. Beschrijving en posities van merktekens: van de maker, links, de letters ‘I’ en rechts van de letter ‘S’ en in ruitvorm vier sterretjes ingeslagen en tussen de letters een enkel sterretje.

Pleinschalen, ook wel rekenlinialen genoemd, werden vooral in de scheepvaart gebruikt. Ze dienden om de positie en de koers grafisch te bepalen en eventueel analytische berekeningen op grove fouten te controleren. Hiervoor zijn op een pleinschaal maatverdelingen van onder andere goniometrische (= meetkundige) functies aangebracht om driehoeksberekeningen uit te voeren. De pleinschaal werd meestal in combinatie met de steekpasser gebruikt. Het zijn dus instrumenten voor de navigatie. Vondst uit VOC-scheepswrak ‘t Vliegend Hert, gezonken in 1735. In de vaste presentatie Ga mee naar zee, ruimte Uitvaren, kun je een (andere) pleinschaal zien.

Dit object is in 1990 opgedoken; met vondstnummer 90A2440.

Objectnaam

pleinschalen (CHT)

Vondstjaar

1990

Informatie

Objectnummer

MMZ7806

Museumcollectie

Maritiem Muzeeum Zeeland

Objectnaam

pleinschalen (CHT)

Vondst

Vondstnummer

90A2440

Vindplaatscode

W1B

Vondstjaar

1990

Specificaties

Lengte

27 cm

Breedte

3 cm

Diepte

0.4 cm

Gewicht

16 gram

Materiaal

buxushout (CHT)

Ontdek ook

Deel van een baksteen met een stuk concretie uit het wrak van de Oost-Indiëvaarder 't Vliegend Hart

Deel van een rechthoekige, geelbruine baksteen met een stuk concretie. Brick.

Baksteen uit het wrak van de Oost-Indiëvaarder 't Vliegend Hart

Hele roodbruine baksteen, rechthoekig, oblong. Brick.

IJzerconcretie met daarin de afdruk van vermoedelijk een geldkist van het wrak van de in 1735 vergane Oostindiëvaarder 't Vliegend Hart

Op de concretie is de afdruk van een van de geldkisten te zien. Ook is een fragment touw omsloten. Het is om die reden dan ook bewaard. Het is in ca. 9 stukken uit elkaar gevallen.