Nationaal Archief
VOC En WIC-bronnen
Het VOC- en WIC-archief van het Nationaal Archief bevat belangrijke historische documenten van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en de West-Indische Compagnie (WIC). Deze handelscompagnieën speelden een grote rol in de Nederlandse handel en koloniale geschiedenis tijdens de zeventiende en achttiende eeuw. ‘t Vliegend Hert was onderdeel van de VOC. In de archieven zijn verschillende soorten documenten te vinden, zoals scheepsjournalen, brieven, kaarten, handelsregisters en administratieve stukken. Deze bronnen geven inzicht in de handel met Azië, Afrika en Amerika, maar ook in het dagelijks leven van zeelieden, bestuurders en inwoners van de kolonies. Samen met de vondsten geven ze een uniek kijkje in het verleden of eerste aanwijzingen om in andere archieven verder te zoeken.
Tegenwoordig worden deze archieven bewaard door verschillende archiefinstellingen en zijn veel documenten gedigitaliseerd. Hierdoor kunnen onderzoekers, studenten en andere geïnteresseerden de bronnen online raadplegen en meer leren over dit belangrijke deel van de Nederlandse geschiedenis. Het Huygens Instituut ontwikkelde een handige zoekmachine waar op naam door deze meterslange kasten gezocht kan worden met één druk op de knop:
Bronnen ‘t Vliegend Hert
Ook ‘t Vliegend Hert is gedocumenteerd in dit rijke archief. Door vier banden weten we wie de opvarenden waren, wat hun functie was en wat zij verdienenden. Is sommige gevallen is bovendien in de kantlijn gezet wie hun familie waren, of ze een eerdere functie op het water hadden bekleed en via welke zielverkoper ze op het schip terecht kwamen. Bovendien is er een band die ons gedetailleerd inzicht geeft in wat er tijdens en na de ramp precies gebeurd is. Het is dus een ware schatkamer voor onderzoekers en andere geïnteresseerden die de ramp bestuderen.
Links naar archiefstukken van ‘t Vliegend Hert
Aanneemrolle van d’officierene en de matrozen voor het schip Vliegendhart
In dit archiefstuk staan de officieren en matrozen opgelijst met hun functie, stad van afkomst en salaris op alfabetische volgorde van de voornaam.
Monsterolle van d’officierene en de matrozen voor het schip Vliegendhart
Het document waarin de officieren en matrozen zich moesten aanmelden en de eventuele begunstigde voor het salaris in de kantlijn werd genoteerd. Bij de matrozen werd ook genoteerd wat hun verleden op de vaart was, zoals de binnenvaart of op zee. In dit document staat ook een nota met de taakomschrijving van Gijsbert de Vrouw, onderkoopman.
Matrooseverzoekboek voor ‘t schip Vliegendhart
Het verzoekboek of schuldboek diende als bewijs van afgifte van het salaris dat de zeelieden zouden ontvangen. Sommigen begunstigden hun vrouw, zoals Abraham de Jonge. Gilles Pontis koos ervoor zijn ouders te noteren. Ook de zielverkopers staan hier genoteerd als begunstigde voor de eerste 150, 200 of 300 gulden.
Soldatenrolle van ‘t schip Vliegendhart
Ook voor de soldaten aan boord werd een register gemaakt met hun afkomst, salaris en functie op alfabetische volgorde. Tevens het overlijdensbericht van Jacob Pietersen dat door Gijsbert de Vroe werd geschreven aan Kamer Zeeland.
Betaalrolle van ‘t schip Vliegendhart
Net zoals bij de matrozen werd ook voor de soldaten een financiële administratie opgezet. Met in de kantlijn de eventuele begunstigde voor hun salris. Dit kon familie zijn, maar meestal was dit ook in dit geval een zielverkoper als Sara de Vrioes, Jan Martens of Pieter de Volder.