Pleinschaal (of plynschaal)

Pleinschaal van buxushout. Buxushout is palmhout. Deze houtsoort is zeer hard, taai en fijn van structuur, zodat een nauwkeurige maataanduiding erop mogelijk is. Het object is rechthoekig en smal en slechts aan een kant zijn de afmetingen gegraveerd. Pleinschalen (ook wel rekenlinialen genoemd) werden vooral in de scheepvaart gebruikt om de positie en de koers grafisch te bepalen en eventueel analytische berekeningen op grove fouten te controleren. Hiervoor zijn op een pleinschaal maatverdelingen van onder andere goniometrische (=meetkundige) functies aangebracht om driehoeksberekeningen uit te voeren. De pleinschaal werd meestal in combinatie met de steekpasser gebruikt. Vondst uit VOC-scheepswrak ‘t Vliegend Hert, gezonken in 1735. Te zien in de vaste presentatie Ga mee naar zee, ruimte Uitvaren.

Dit object is in 1991 opgedoken; met vondstnummer 0159.01/91.

Objectnaam

pleinschalen (CHT)

Vondstjaar

1991

Informatie

Objectnummer

MMZ18239

Museumcollectie

Maritiem Muzeeum Zeeland

Objectnaam

pleinschalen (CHT)

Vondst

Vondstnummer

0159

Vindplaatscode

B3C

Vondstjaar

1991

Specificaties

Lengte

29.5 cm

Breedte

2.7 cm

Gewicht

26 gram

Materiaal

buxushout (CHT)

Ontdek ook

Collectie objecten MuZEEum Vlissingen

Pleinschaal (of plynschaal), van instrumentmaker Isaac Swigters

Pleinschaal, geelbruin van kleur en globaal 270 mm in lengte. De pleinschaal bestaat uit twee gebroken delen die later weer aan elkaar zijn gelijmd. Hij is vervaardigd uit buxushout (palmhout). Deze houtsoort is zeer hard, taai en fijn van structuur, zodat een nauwkeurige maataanduiding erop mogelijk is. De afmetingen zijn ingegraveerd, ook de initialen I S, vermoedelijk van Isaac Swigters, een instrumentmaker uit Amsterdam. Beschrijving en posities van merktekens: van de maker, links, de letters ‘I’ en rechts van de letter ‘S’ en in ruitvorm vier sterretjes ingeslagen en tussen de letters een enkel sterretje. Pleinschalen, ook wel rekenlinialen genoemd, werden vooral in de scheepvaart gebruikt. Ze dienden om de positie en de koers grafisch te bepalen en eventueel analytische berekeningen op grove fouten te controleren. Hiervoor zijn op een pleinschaal maatverdelingen van onder andere goniometrische (= meetkundige) functies aangebracht om driehoeksberekeningen uit te voeren. De pleinschaal werd meestal in combinatie met de steekpasser gebruikt. Het zijn dus instrumenten voor de navigatie. Vondst uit VOC-scheepswrak 't Vliegend Hert, gezonken in 1735. In de vaste presentatie Ga mee naar zee, ruimte Uitvaren, kun je een (andere) pleinschaal zien. Dit object is in 1990 opgedoken; met vondstnummer 90A2440.

Collectie objecten MuZEEum Vlissingen

Eenschijfsblok

Eenschijfsblok; klein formaat; houten ovalen blok met een enkelschijf waarover het scheepstouw liep en een pokhouten nagel als spil of wielas. Vondst uit VOC-scheepswrak 't Vliegend Hert, gezonken in 1735. Dit object is te zien in de vaste presentatie, ruimte Schatzolder. Dit object is in 1990 opgedoken; met vondstnummer 90A2781 onderdeel 3.

Eenschijfsblok, groot

Eenschijfsblok van een schip. Groot; van hout; ovaal, met een draaischijf en spil; mogelijk pokhout, waarschijnlijk met het marszeil gebruikt. Vondst uit VOC-scheepswrak 't Vliegend Hert, gezonken in 1735. Te zien in de vaste presentatie Ga mee naar zee, ruimte Prelude. Dit object is in 2001 opgedoken, met vondstnummer 2001 A0296.