Kaartpasser of eenhandspasser, de ijzeren punten ontbreken

Eenhandspasser gemaakt van een koperlegering, zonder de ijzeren punten. Dit kleinere type passer bestaat uit twee delen van gelijke lengte (de benen), die door middel van twee halfronde cirkels en een rond draaipunt aan de bovenzijde met elkaar zijn verbonden. Aan de twee benen waren de stalen punten bevestigd. Deze punten zijn in de loop van de jaren vergaan door het zoute zeewater. De passer is een navigatie-instrument voor het meten en overbrengen van afstanden op (zee)kaarten. Dit object is onderdeel van 8-10 kaartpassers aan boord een VOC-schip. Vondst uit VOC-scheepswrak ‘t Vliegend Hert, gezonken in 1735. Collectie RCE. Te zien in de vaste presentatie Ga mee naar zee, ruimte Uitvaren.

Dit object is in 1984 opgedoken; met vondstnummer 171 VIII.

Objectnaam

kaartpassers (CHT)

Vondstjaar

1984

Informatie

Objectnummer

MMZ4828

Museumcollectie

Maritiem Muzeeum Zeeland

Objectnaam

kaartpassers (CHT)

Vondst

Vondstnummer

171 VIII

Vindplaatscode

W3A

Vondstjaar

1984

Specificaties

Breedte

4 cm

Hoogte

7.9 cm

Diepte

0.6 cm

Gewicht

41.23 gram

Materiaal

koperlegering (AAT)

Ontdek ook

Collectie objecten MuZEEum Vlissingen

Pleinschaal (of plynschaal), van instrumentmaker Isaac Swigters

Pleinschaal, geelbruin van kleur en globaal 270 mm in lengte. De pleinschaal bestaat uit twee gebroken delen die later weer aan elkaar zijn gelijmd. Hij is vervaardigd uit buxushout (palmhout). Deze houtsoort is zeer hard, taai en fijn van structuur, zodat een nauwkeurige maataanduiding erop mogelijk is. De afmetingen zijn ingegraveerd, ook de initialen I S, vermoedelijk van Isaac Swigters, een instrumentmaker uit Amsterdam. Beschrijving en posities van merktekens: van de maker, links, de letters ‘I’ en rechts van de letter ‘S’ en in ruitvorm vier sterretjes ingeslagen en tussen de letters een enkel sterretje. Pleinschalen, ook wel rekenlinialen genoemd, werden vooral in de scheepvaart gebruikt. Ze dienden om de positie en de koers grafisch te bepalen en eventueel analytische berekeningen op grove fouten te controleren. Hiervoor zijn op een pleinschaal maatverdelingen van onder andere goniometrische (= meetkundige) functies aangebracht om driehoeksberekeningen uit te voeren. De pleinschaal werd meestal in combinatie met de steekpasser gebruikt. Het zijn dus instrumenten voor de navigatie. Vondst uit VOC-scheepswrak 't Vliegend Hert, gezonken in 1735. In de vaste presentatie Ga mee naar zee, ruimte Uitvaren, kun je een (andere) pleinschaal zien. Dit object is in 1990 opgedoken; met vondstnummer 90A2440.

Jufferblok

Dit is een rond jufferblok, zonder draaiende schijf, voorzien van bolle zijden met daarin drie dwarse gaten. Dit soort blokken hoorden bij de tuigage van het schip. Twee van dergelijke blokken, gevat in een touwstrop of in een ijzeren beslag, werden samen gebruikt om een takel te vormen voor het stijf zetten van een staand want, zoals hoofdtouwen en andere touwen. Een jufferblok, de onderste, zat vast aan de romp van het schip, terwijl de andere, de bovenste, verbonden was met het want. Ze werden door middel van een talreep (touw) doorgehaald. Vondst uit VOC-scheepswrak 't Vliegend Hert, gezonken in 1735. Collectie RCE. Dit object is te zien in de vaste presentatie, ruimte Schatzolder. Dit object is in 2002 opgedoken; met vondstnummer 2002 A1963.

Objecten van Maritiem MuZEEum Vlissingen

Kaartpasser, met bolscharnier, de ijzeren punten ontbreken

Kaartpasser met bolscharnier gemaakt van een koperlegering, de ijzeren punten ontbreken. Het object bestaat uit twee delen van gelijke lengte, de benen, die door middel van een bolscharnier aan de bovenzijde met elkaar zijn verbonden. Aan de twee benen waren de ijzeren punten bevestigd. Deze zijn waarschijnlijk vergaan in het zoute zeewater. De passer is gegraveerd met decoratieve cirkelmotieven. Het object is een navigatie-instrument voor het meten en overbrengen van afstanden op zeekaarten en is onderdeel van 8-10 kaartpassers aan boord een VOC schip. Vondst uit VOC-scheepswrak 't Vliegend Hert, gezonken in 1735. Te zien in de vaste presentatie Ga mee naar zee, ruimte Uitvaren. Dit object is in 2002 opgedoken; met vondstnummer 2002 A1457.