Kraal van gekleurd glas

Sierraad van glas; klein, rond, met decoratie in wit, rood, zwart en goud gestreept. Was waarschijnlijk gemaakt in Middelburg, maar ze werden ook in Haarlem en Amsterdam vervaardigd. Deze kraal zou mogelijk meegenomen zijn als handelswaar of een persoonlijk doel van een opvarende aan boord, verder onderzoek hiervoor is nodig. Dit type kralen is ook bekend als ‘slaven’-kralen, doordat deze als ruilhandel gebruikt werd door de Zeeuwse kooplieden in Afrika om slaafgemaakten van te kopen. Vondst uit VOC-scheepswrak ‘t Vliegend Hert, gezonken in 1735.

Onderzoek 2022: uit bron: Zeeuwse ankers (= het huidige portal CollectieZeeland): Glasblazerij in Middelburg: in Middelburg was er al vanaf 1581 een glasoven aan de Blauwedijk. Voor zover bekend was dit de eerste glasoven in de Noordelijke Nederlanden. De glasmeester heette Govaert van der Haeghen. In 1724 kwam er in het voormalige pesthuis in het Bagijnhof een glasblazerij. Gedurende de achttiende eeuw breidde deze glasfabriek zich gestaag uit. In een loods kwam een breekmolen. De eigenaar liet nieuwe ovens bouwen en een oven onderkelderen en nam drie cellenbroedershuisjes in gebruik. In 1760 werd de fabriek echter stilgelegd. Drie jaar later werden pogingen ondernomen om de glasblazerij nieuw leven in te blazen. Het is echter niet bekend of dat ook gelukt is. Inmiddels waren er ook glasblazerijen in Veere en Vlissingen.

Gekleurde kralen: de Middelburgse glasblazerij vervaardigde voornamelijk zogenaamd Duits en Boheems glas. Behalve gebruiks- en sierglas werden in de glasovens ook glazen kralen gemaakt. Vaak hadden deze gekleurde kralen een langgerekte vorm. Ze werden als lange buizen gegoten en daarna in kleine stukjes gehakt. Ook ronde kralen kwamen voor. Zeeuwse kooplieden gebruikten de glazen kralen als ruilmiddel in Afrika. De West-Indische Compagnie (WIC) en de Middelburgsche Commercie Compagnie (MCC) namen kralen mee als ruilgoederen om er in West-Afrika onder meer slaafgemaakten mee te kopen. Deze kralen waren gemaakt van bont gekleurd glas en hadden verschillende vormen. Overigens waren de kralen wel aan mode onderhevig. Kralen die uit de mode waren, konden niet geruild worden en bleven dus in de pakhuizen van de handelscompagnieën liggen. Op de plaatsen waar glasovens hebben gestaan, kun je soms nog glazen kralen in de bodem aantreffen.’

Objectnaam

handelskralen (AAT)

Informatie

Objectnummer

MMZ24698

Museumcollectie

Maritiem Muzeeum Zeeland

Objectnaam

handelskralen (AAT)

Vondst

Vindplaatscode

Schooneveld

Specificaties

Diepte

0.5 cm

Diameter

0.7 cm

Materiaal

gegoten glas (CHT)

Ontdek ook

IJzerconcretie met daarin de afdruk van vermoedelijk een geldkist van het wrak van de in 1735 vergane Oostindiëvaarder 't Vliegend Hart

Op de concretie is de afdruk van een van de geldkisten te zien. Ook is een fragment touw omsloten. Het is om die reden dan ook bewaard. Het is in ca. 9 stukken uit elkaar gevallen.

Geldkist, een van de drie officiële VOC-geldkisten aan boord

Geldkist gemaakt van hout. Deze kist is een van de drie officiële VOC-geldkisten. De kist is rechthoekig, bruin, heeft vier zijden en een bodem. Aan beide zijden zit een handvat, aan de rechterzijde is deze losgekomen. Het object heeft een losse deksel (te vinden onder objectnummer 7655) en er zijn resten te zien van het ijzerbeslag en de sloten. In deze kist zaten zeildoekresten en vier touwresten, zes turf blokken en concretie (aankoeksel) van munten (een afgietsel hiervan is te vinden onder objectnummer 7656). Vondst uit VOC-scheepswrak 't Vliegend Hert, gezonken in 1735. Collectie De Nederlandsche Bank N.V. Te zien in de vaste presentatie Ga mee naar zee, ruimte Handel en Smokkelen. Onderzoek: "Het handelsgeld van 't Vliegend Hert was verdeeld over drie kisten, genummerd 14, 15, en 16. In iedere kist bevonden zich 5 zakken met Spaanse munten, de realen, en 2000 gouden dukaten van Hollands fabrikaat.' Citaat uit 'Met geen drooge oogen om te zien', T van der Horst (1991), p.36.

Krukgewicht van 50 lb uit het wrak van de Oost-Indiëvaarder 't Vliegend Hart

Krukgewicht van gietijzer en lood: cylindrisch blok metaal met aan éen zijde een kraag van lood waarin ijktekens zijn aangebracht. De gietijzeren handvaten ontbreken.